Dilsel Görelilik: Dilin, Düşüncelerimize Yön Verişi

Almanca öğrenmeye başladığımdan beri ; sadece bir dil öğrenmediğimi, aynı zamanda yeni bir kültür, dünya görüşü ve yaşam tarzını da öğrendiğimi fark ettim.

Bu farkındalıkla birlikte Sapir–Whorf hipotezinin “dilsel görelilik” yönü tekrar hatırladım. Çünkü ne kadar evrensel olduğumuzu düşünürsek düşünelim, dil bizi fark etmeden şekillendiriyor.

Diller, dikkat ettiğimiz şeyleri belirli konulara yönlendiriyor.

Rusçada “açık mavi” ve “koyu mavi” için ayrı kelimeler var. Bu dili konuşanların mavi tonlarını bizden daha hızlı ayırt etmesi şaşırtıcı değil. Çünkü dil, zihne “buna dikkat et” diye küçük bir işaret bırakıyor.

Bazı kültürlerde yön duygusu, dile gömülü hâlde yaşıyor.

Avustralya’daki Kuuk Thaayorre dilinde “sol” ve “sağ” yok; her şey “kuzey–güney–doğu–batı”. Bu dili konuşanlar, dünyanın neresinde olursa olsun yönlerini kaybetmiyor. Dil, onlara sürekli bir pusula gibi eşlik ediyor.

Ayrıca; dillerde öğrenenlere saçma gelen bazı grammar kuralları da aslında tamamen kültürel ve mantıksal sebeplere dayanıyor.

Almanca’da yan cümlelerde fiilin sona alınması da buna bir örnek.

Fiil sona alınarak sonuç odaklı bir cümle kapanışı yapılması sağlanıyor.

Bütün bu örnekler bana şunları bir kez daha ıspatladı:

👉 Dil, düşüncemizi ince ince yönlendiriyor,zihnimizin odak noktalarını belirli yerlere kaydırıyor ve dünyayı nasıl kategorize ettiğimizi, hangi ayrıntıları fark ettiğimizi sessizce etkiliyor.

Ve bence bu, insan zihninin en büyüleyici yönlerinden biri. Hepimiz aynı dünyayı görüyoruz ama kullandığımız dil sayesinde onu farklı şekillerde anlamlandırıyoruz.

Belki de bu yüzden yeni bir dil öğrenmek sadece “kelime ezberlemek” değil; aynı zamanda yeni bir bakış açısını, yeni bir düşünme biçimini içimize almak anlamına geliyor.

Benim için diller, dünyayı yeniden ve yeniden keşfetme fırsatı.

💬 Sizce konuştuğumuz dil, günlük kararlarımızı veya olayları yorumlama şeklimizi ne kadar etkiliyor?

#LinguisticRelativity #SapirWhorf #CognitiveScience #Linguistics #GermanLanguage #Deutschlernen #AppliedLinguistics #InterculturalCommunication #LanguageLearning #GermanStudies #Dilbilim #Almanca